Η επιλογή του ενδοφακού είναι μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις πριν από την επέμβαση καταρράκτη.
Ο ενδοφακός που θα τοποθετηθεί στο μάτι σας δεν είναι ένα προσωρινό εμφύτευμα. Είναι ο φακός με τον οποίο θα βλέπετε για το υπόλοιπο της ζωής σας.
Γι’ αυτόν τον λόγο, η επιλογή του δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην τιμή, στην προέλευση, στη διαφήμιση ή στο αν ένας φακός θεωρείται «καινούριος». Πρέπει να βασίζεται κυρίως στο δικό σας μάτι, στις ανάγκες της καθημερινότητάς σας και στις προσδοκίες σας από την όρασή σας χωρίς γυαλιά.
Σήμερα, η επέμβαση καταρράκτη δεν αποσκοπεί μόνο στην αφαίρεση του θολού φυσικού φακού. Αποτελεί ταυτόχρονα και μια διαθλαστική επέμβαση, με στόχο να προσφέρει την καλύτερη δυνατή όραση χωρίς γυαλιά μετά το χειρουργείο.
Η σωστή επιλογή του ενδοφακού είναι αυτή που επιτρέπει στον ασθενή να βλέπει όσο το δυνατόν καλύτερα στις αποστάσεις που έχουν πραγματικά σημασία για τη ζωή του.
Με μια ματιά
- Ο ενδοφακός αντικαθιστά μόνιμα τον φυσικό φακό που αφαιρείται κατά την επέμβαση καταρράκτη
- Δεν υπάρχει ένας ενδοφακός που να είναι ο καλύτερος για όλους
- Η επιλογή εξαρτάται τόσο από την υγεία του ματιού όσο και από τον τρόπο ζωής του κάθε ανθρώπου
- Οι διαφορετικοί τύποι ενδοφακών έχουν διαφορετικά πλεονεκτήματα και περιορισμούς
- Ο στόχος είναι να επιλεγεί ο φακός που ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες του συγκεκριμένου ασθενούς
Τι είναι ο ενδοφακός;
Ο ενδοφακός είναι ένας τεχνητός, διαυγής φακός που τοποθετείται μέσα στο μάτι κατά την επέμβαση καταρράκτη, στη θέση του φυσικού φακού που έχει θολώσει.
Κατασκευάζεται από βιοσυμβατά υλικά, όπως ακρυλικό ή σιλικόνη, και είναι σχεδιασμένος ώστε να παραμένει μόνιμα μέσα στο μάτι χωρίς να γίνεται αντιληπτός από τον ασθενή.
Σε αντίθεση με τα γυαλιά ή τους φακούς επαφής, ο ενδοφακός δεν αφαιρείται και δεν χρειάζεται συντήρηση. Αποτελεί μέρος του ματιού για όλη την υπόλοιπη ζωή του ασθενούς.
Αυτός είναι και ο λόγος που η επιλογή του αξίζει ιδιαίτερη προσοχή.
Γιατί η επιλογή του ενδοφακού είναι τόσο σημαντική;
Πριν από αρκετά χρόνια, η κύρια επιτυχία μιας επέμβασης καταρράκτη ήταν η αφαίρεση του θολού φακού.
Σήμερα, οι προσδοκίες είναι πολύ μεγαλύτερες.
Οι περισσότεροι ασθενείς δεν θέλουν απλώς να βλέπουν καλύτερα. Θέλουν να γνωρίζουν:
- Θα μπορώ να διαβάζω χωρίς γυαλιά;
- Θα οδηγώ άνετα τη νύχτα;
- Θα βλέπω καλά στον υπολογιστή;
- Θα χρειάζομαι γυαλιά μόνο περιστασιακά ή συνεχώς;
- Υπάρχει κάποιος φακός που να κάνει όλα αυτά;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την επιλογή του ενδοφακού.
Γι’ αυτόν τον λόγο, η σύγχρονη χειρουργική καταρράκτη δεν είναι μόνο μια επέμβαση αφαίρεσης του καταρράκτη. Είναι και μια διαδικασία σχεδιασμού της μελλοντικής όρασης του ασθενούς.
Δεν ξεκινάμε από τον φακό
Όταν ένας ασθενής κάθεται απέναντί μας, δεν ξεκινάμε από την ερώτηση:
«Ποιον ενδοφακό θα βάλουμε;»
Ξεκινάμε από μια πολύ πιο σημαντική ερώτηση:
«Πώς χρησιμοποιείτε τα μάτια σας κάθε μέρα;»
Η απάντηση είναι διαφορετική για κάθε άνθρωπο.
Ένας λογιστής που περνά οκτώ ώρες μπροστά σε μια οθόνη έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν επαγγελματία οδηγό.
Ένας αγρότης που εργάζεται κυρίως σε εξωτερικούς χώρους δεν χρησιμοποιεί την όρασή του με τον ίδιο τρόπο όπως ένας άνθρωπος που διαβάζει βιβλία για αρκετές ώρες καθημερινά.
Ένας μουσικός που διαβάζει παρτιτούρες έχει διαφορετικές απαιτήσεις από έναν συνταξιούχο που θέλει κυρίως να βλέπει τηλεόραση και να οδηγεί.
Γι’ αυτό, πριν συζητήσουμε τους διαφορετικούς τύπους ενδοφακών, θέλουμε να καταλάβουμε πώς χρησιμοποιείτε την όρασή σας στην πραγματική ζωή.
Για εμάς, η επιλογή του ενδοφακού δεν ξεκινά από έναν κατάλογο προϊόντων. Ξεκινά από τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας.
Τι εξετάζουμε πριν επιλέξουμε έναν ενδοφακό;
Η επιλογή ενός ενδοφακού δεν γίνεται ανοίγοντας έναν κατάλογο προϊόντων.
Γίνεται αφού προηγουμένως αξιολογήσουμε προσεκτικά το μάτι και κατανοήσουμε τις ανάγκες του ανθρώπου που έχουμε απέναντί μας.
Δύο ασθενείς μπορεί να έχουν τον ίδιο βαθμό καταρράκτη αλλά να χρειάζονται εντελώς διαφορετικό ενδοφακό. Αντίστοιχα, δύο άνθρωποι μπορεί να επιλέξουν τον ίδιο τύπο ενδοφακού για εντελώς διαφορετικούς λόγους.
Για να καταλήξουμε στην καλύτερη επιλογή, εξετάζουμε πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
Η υγεία της ωχράς κηλίδας
Η ωχρά κηλίδα είναι το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς και είναι υπεύθυνη για τη λεπτομερή όραση. Μας επιτρέπει να διαβάζουμε, να αναγνωρίζουμε πρόσωπα και να βλέπουμε καθαρά τις λεπτομέρειες.
Ακόμη και ο καλύτερος ενδοφακός δεν μπορεί να αποκαταστήσει βλάβες που οφείλονται σε παθήσεις της ωχράς κηλίδας.
Για τον λόγο αυτό, πριν από την επέμβαση πραγματοποιούμε συνήθως OCT της ωχράς κηλίδας, ώστε να διαπιστώσουμε αν υπάρχουν αλλοιώσεις που μπορεί να επηρεάσουν τόσο το αναμενόμενο οπτικό αποτέλεσμα όσο και την επιλογή του ενδοφακού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας ενδοφακός που θεωρείται εξαιρετική επιλογή για ένα υγιές μάτι μπορεί να μην είναι η καλύτερη λύση όταν συνυπάρχει πάθηση της ωχράς κηλίδας.
Το οπτικό νεύρο και το γλαύκωμα
Το οπτικό νεύρο μεταφέρει την οπτική πληροφορία από το μάτι στον εγκέφαλο.
Εάν έχει ήδη υποστεί βλάβη από γλαύκωμα ή άλλη πάθηση, η όραση μπορεί να παραμένει περιορισμένη ακόμη και μετά από μια τεχνικά άψογη επέμβαση καταρράκτη.
Η αξιολόγηση του οπτικού νεύρου, σε συνδυασμό με την OCT του οπτικού δίσκου και, όπου χρειάζεται, τα οπτικά πεδία, μας βοηθά να εκτιμήσουμε πόσο υγιές είναι το οπτικό σύστημα και αν κάποιος τύπος ενδοφακού είναι καταλληλότερος από κάποιον άλλο.
Ο κερατοειδής
Ο κερατοειδής αποτελεί το πρώτο και ισχυρότερο οπτικό μέσο του ματιού.
Η ποιότητα της όρασης μετά την επέμβαση δεν εξαρτάται μόνο από τον ενδοφακό, αλλά και από την κατάσταση του κερατοειδούς.
Με την τοπογραφία ή την τομογραφία κερατοειδούς μπορούμε να εντοπίσουμε:
- ανώμαλο αστιγματισμό
- κερατόκωνο
- ουλές
- προηγούμενες επεμβάσεις
- ή άλλες καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν την επιλογή του ενδοφακού
Το ενδοθήλιο του κερατοειδούς
Το ενδοθήλιο αποτελείται από εξειδικευμένα κύτταρα που διατηρούν τον κερατοειδή διαυγή.
Σε ασθενείς με χαμηλό αριθμό ενδοθηλιακών κυττάρων ή με δυστροφία Fuchs, η επέμβαση καταρράκτη απαιτεί ιδιαίτερο σχεδιασμό και προσεκτικότερη χειρουργική τεχνική.
Σε αυτές τις περιπτώσεις πραγματοποιούμε ενδοθηλιομέτρηση, ώστε να εκτιμήσουμε την κατάσταση του κερατοειδούς και να προσαρμόσουμε ανάλογα το χειρουργικό μας πλάνο.
Ο αστιγματισμός
Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι έναν τέλεια σφαιρικό κερατοειδή.
Όταν υπάρχει αστιγματισμός, η εικόνα δεν εστιάζεται σε ένα μόνο σημείο, με αποτέλεσμα η όραση να είναι πιο θολή ή παραμορφωμένη.
Σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις μπορούμε να διορθώσουμε σημαντικό μέρος του αστιγματισμού κατά τη διάρκεια της ίδιας της επέμβασης, χρησιμοποιώντας τορικούς ενδοφακούς.
Έτσι, μειώνεται η ανάγκη για γυαλιά μετά το χειρουργείο και βελτιώνεται η ποιότητα της τελικής όρασης.
Προηγούμενη επέμβαση LASIK ή PRK
Οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί στο παρελθόν σε LASIK ή PRK μπορούν ασφαλώς να υποβληθούν σε επέμβαση καταρράκτη.
Ωστόσο, ο υπολογισμός της ισχύος του ενδοφακού είναι πιο απαιτητικός, επειδή οι διαθλαστικές επεμβάσεις έχουν αλλάξει την καμπυλότητα του κερατοειδούς.
Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούνται ειδικοί υπολογισμοί και λαμβάνονται υπόψη όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες από τις προεγχειρητικές εξετάσεις, ώστε να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια.
Η ηλικία
Η ηλικία από μόνη της δεν καθορίζει τον κατάλληλο ενδοφακό αλλά σίγουρα αποτελεί παράγοντα τον οποίο λαμβάνουμε υπ όψιν μας.
Ένας δραστήριος άνθρωπος 55 ετών μπορεί να έχει πολύ διαφορετικές ανάγκες από έναν άνθρωπο 75 ετών, ενώ δύο άνθρωποι της ίδιας ηλικίας μπορεί να επιλέξουν εντελώς διαφορετικές λύσεις.
Για εμάς, μεγαλύτερη σημασία έχει ο τρόπος και η ποιότητα ζωής.
Το επάγγελμα και οι καθημερινές συνήθειες
Κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί την όρασή του με διαφορετικό τρόπο.
Γι’ αυτό συζητάμε πάντοτε:
- αν οδηγεί συχνά τη νύχτα
- πόσες ώρες εργάζεται σε υπολογιστή
- αν διαβάζει καθημερινά
- αν ασχολείται με χειροτεχνίες ή λεπτομερή εργασία
- αν εργάζεται σε εξωτερικούς χώρους
- και ποιες δραστηριότητες θεωρεί σημαντικότερες στην καθημερινότητά του
Η ίδια όραση χωρίς γυαλιά δεν είναι ιδανική για όλους.
Οι προσδοκίες του ασθενούς
Πριν επιλέξουμε τον κατάλληλο ενδοφακό, θέλουμε να κατανοήσουμε τι είναι πραγματικά σημαντικό για τον κάθε άνθρωπο.
Άλλος δίνει απόλυτη προτεραιότητα στη νυχτερινή οδήγηση, άλλος στην εργασία στον υπολογιστή, άλλος στην ανάγνωση και άλλος στη μέγιστη δυνατή ποιότητα όρασης σε όλες τις καθημερινές δραστηριότητες.
Στόχος μας δεν είναι απλώς να αφαιρέσουμε τον καταρράκτη, αλλά να σχεδιάσουμε το καλύτερο δυνατό οπτικό αποτέλεσμα για τα επόμενα χρόνια της ζωής του ασθενούς.
Στο ιατρείο μας πιστεύουμε ότι η ποιότητα της όρασης μετά την επέμβαση καταρράκτη αξίζει τη μεγαλύτερη δυνατή προσοχή.
Για τον λόγο αυτό, δεν χρησιμοποιούμε ως επιλογή ρουτίνας τους συμβατικούς μονοεστιακούς ενδοφακούς. Έχουμε επιλέξει να χρησιμοποιούμε ως βασική μας επιλογή τους monofocal plus ενδοφακούς, οι οποίοι προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα όρασης για μακριά, ενώ σε πολλούς ασθενείς παρέχουν ιδιαίτερα χρήσιμη και λειτουργική όραση στις ενδιάμεσες αποστάσεις και κοντινές αποστάσεις.
Από εκεί και πέρα, η τελική επιλογή εξατομικεύεται. Αν υπάρχει σημαντικός αστιγματισμός, μπορεί να προτιμηθεί ένας τορικός ενδοφακός. Αν οι ανάγκες και τα χαρακτηριστικά του ματιού το επιτρέπουν, μπορεί να συζητηθούν και άλλες, ακόμα πιο ισχυρές τεχνολογίες. Στόχος μας όμως παραμένει πάντα ο ίδιος: να επιλέξουμε τη λύση που θα προσφέρει την καλύτερη δυνατή όραση και ποιότητα ζωής για τον συγκεκριμένο ασθενή.
Οι βασικές κατηγορίες ενδοφακών
Σήμερα υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί τύποι ενδοφακών, καθένας με τα δικά του πλεονεκτήματα και τους δικούς του περιορισμούς.
Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους γύρω από την επέμβαση καταρράκτη είναι ότι υπάρχει ένας «καλύτερος» ενδοφακός που ταιριάζει σε όλους.
Στην πραγματικότητα, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.
Κάθε τεχνολογία έχει σχεδιαστεί για να εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες. Ένας ενδοφακός που αποτελεί εξαιρετική επιλογή για έναν ασθενή μπορεί να μην είναι η καλύτερη λύση για κάποιον άλλον.
Γι’ αυτόν τον λόγο, η επιλογή γίνεται πάντα εξατομικευμένα, αφού ληφθούν υπόψη η κατάσταση του ματιού, ο τρόπος ζωής και οι οπτικοί στόχοι του κάθε ανθρώπου.
Ακολουθούν οι βασικές κατηγορίες ενδοφακών που χρησιμοποιούνται σήμερα.
Μονοεστιακοί ενδοφακοί
Οι μονοεστιακοί ενδοφακοί αποτελούν την πιο απλή και βασική επιλογή στην επέμβαση καταρράκτη.
Έχουν σχεδιαστεί ώστε να προσφέρουν πολύ καλή όραση σε μία μόνο απόσταση, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι η μακρινή.
Μετά την επέμβαση, οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν πολύ καλά μακριά, αλλά χρειάζονται γυαλιά για την ανάγνωση και για ενδιάμεσες αποστάσεις, όπως η εργασία στον υπολογιστή.
Πρόκειται για μια τεχνολογία με συγκεκριμένα αποτελέσματα και σταδιακά μειωμένη προτίμηση, αν και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως σε όλο τον κόσμο κυρίως από τα δημόσια συστήματα υγείας λόγω χαμηλού κόστους.
Πλεονεκτήματα
- Εξαιρετική ποιότητα όρασης για τη μακρινή απόσταση.
- Η καλύτερη επιλογή για ασθενείς με σοβαρά προβλήματα όρασης, όπου θέλουμε να πάρουμε όση μακρινή όραση μπορεί να μας δώσει το μάτι.
- Χαμηλό κόστος.
Περιορισμοί
- Ανάγκη για γυαλιά στην ανάγνωση.
- Ανάγκη για γυαλιά στον υπολογιστή.
- Ξεπερασμένη τεχνολογία.
Σήμερα, οι συμβατικοί μονοεστιακοί ενδοφακοί εξακολουθούν να αποτελούν μια καλή λύση για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη νεότερων σχεδίων, όπως οι monofocal plus ενδοφακοί, οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν περισσότερα χωρίς να θυσιάζουν την ποιότητα της όρασης.
Monofocal Plus ενδοφακοί
Οι monofocal plus ενδοφακοί αποτελούν τη φυσική εξέλιξη των κλασικών μονοεστιακών ενδοφακών.
Σχεδιάστηκαν με έναν ξεκάθαρο στόχο: να διατηρήσουν την εξαιρετική ποιότητα όρασης που χαρακτηρίζει τους μονοεστιακούς ενδοφακούς, προσφέροντας παράλληλα καλύτερη λειτουργική όραση στις ενδιάμεσες αποστάσεις.
Με άλλα λόγια, προσφέρουν περισσότερα χωρίς να θυσιάζουν αυτά που δίνουν οι κλασικοί μονοεστιακοί φακοί.
Τι σημαίνει «ενδιάμεση όραση»;
Η καθημερινότητά μας δεν περιορίζεται μόνο στη μακρινή όραση και στο διάβασμα.
Πολλές από τις δραστηριότητες που κάνουμε κάθε μέρα πραγματοποιούνται σε ενδιάμεσες αποστάσεις, περίπου 60 έως 100 εκατοστά.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- πολλές καθημερινές δραστηριότητες μέσα στο σπίτι
- το μαγείρεμα
- τα ψώνια
- η καθαριότητα στο σπίτι
- το φαγητό στο τραπέζι
- η χρήση του ταμπλό του αυτοκινήτου
- η συνομιλία με κάποιον απέναντί μας
Οι κλασικοί μονοεστιακοί ενδοφακοί δεν είχαν σχεδιαστεί για να βελτιώνουν αυτή την περιοχή της όρασης.
Οι monofocal plus δημιουργήθηκαν ακριβώς για να καλύψουν αυτό το κενό.
Πώς το επιτυγχάνουν;
Σε αντίθεση με τους πολυεστιακούς ενδοφακούς, οι οποίοι χωρίζουν το φως σε περισσότερες από μία εστίες, οι monofocal plus χρησιμοποιούν έναν εξελιγμένο οπτικό σχεδιασμό που ενισχύει το εύρος της καθαρής όρασης χωρίς να διαχωρίζει το εισερχόμενο φως.
Αυτό σημαίνει ότι πολλοί ασθενείς αποκτούν άνετη και λειτουργική όραση στις ενδιάμεσες αποστάσεις, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν την εξαιρετική ποιότητα εικόνας και την αντίθεση που χαρακτηρίζουν τους μονοεστιακούς ενδοφακούς.
Είναι σημαντικό, όμως, να γνωρίζει κανείς ότι οι monofocal plus δεν έχουν σχεδιαστεί για να εξαλείψουν πλήρως την ανάγκη για γυαλιά στην ανάγνωση μικρών γραμμάτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, για παρατεταμένο διάβασμα ή πολύ κοντινή εργασία οι ασθενείς θα νιώθουν σημαντική βοήθεια από ένα απλό ζευγάρι κοντινά γυαλιά.
Σε ποιους ασθενείς ταιριάζουν περισσότερο;
Σε ποιους ασθενείς ταιριάζουν περισσότερο;
Οι monofocal plus ενδοφακοί απευθύνονται στους περισσότερους ασθενείς που υποβάλλονται σήμερα σε επέμβαση καταρράκτη και επιθυμούν την καλύτερη δυνατή ποιότητα όρασης, χωρίς να περιορίζονται στις δυνατότητες ενός συμβατικού μονοεστιακού ενδοφακού ή να επιβαρύνονται με το κόστος ενός EDOF ή πολυεστιακού φακού.
Αποτελούν ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή για ανθρώπους που:
- επιθυμούν μια σημαντική ανεξαρτησία από γυαλιά και δεν ενοχλούνται από περιστασιακή χρήση για συγκεκριμένες δραστηριότητες
- χρησιμοποιούν συχνά την όρασή τους σε ενδιάμεσες αποστάσεις κατά την καθημερινότητά τους
- θέλουν να επωφεληθούν από τις νεότερες εξελίξεις στην τεχνολογία των ενδοφακών χωρίς να επιβαρυνθούν οικονομικά σε μεγάλο βαθμό
Για τον λόγο αυτό, οι monofocal plus ενδοφακοί αποτελούν σήμερα τη βασική μας επιλογή για τους περισσότερους ασθενείς. Ανάλογα όμως με την ηλικία, τις οπτικές απαιτήσεις, την κατάσταση του ματιού και τον τρόπο ζωής, επιλέγουμε και το κατάλληλο μοντέλο μέσα σε αυτή την κατηγορία, ώστε να προσφέρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.
Η δική μας προσέγγιση
Στο ιατρείο μας, οι monofocal plus ενδοφακοί αποτελούν τη βασική μας επιλογή για τους περισσότερους ασθενείς που υποβάλλονται σε επέμβαση καταρράκτη.
Ο λόγος είναι απλός. Πιστεύουμε ότι προσφέρουν έναν εξαιρετικά ισορροπημένο συνδυασμό οπτικής ποιότητας, ασφάλειας και λειτουργικότητας για τις ανάγκες της σύγχρονης καθημερινότητας.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελούν την κατάλληλη λύση για όλους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλογα με την ανατομία του ματιού, την ηλικία ή τις ανάγκες του ασθενούς, μπορεί να προταθεί μια διαφορετική τεχνολογία ενδοφακού.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται πάντα μετά από λεπτομερή προεγχειρητικό έλεγχο και συζήτηση, ώστε να επιλεγεί η λύση που ταιριάζει καλύτερα στον κάθε άνθρωπο.
Τορικοί ενδοφακοί
Μερικοί άνθρωποι, εκτός από τον καταρράκτη, έχουν και αστιγματισμό.
Ο αστιγματισμός προκαλείται συνήθως από το γεγονός ότι ο κερατοειδής δεν έχει απόλυτα σφαιρικό σχήμα. Ως αποτέλεσμα, οι ακτίνες του φωτός δεν εστιάζονται σε ένα μόνο σημείο και η εικόνα εμφανίζεται πιο θολή ή παραμορφωμένη.
Όλοι οι ενδοφακοί μπορούν να διορθώσουν την μυωπία και την υπερμετρωπία αλλά απαιτούνται ειδικοί φακοί για τον αστιγματισμό και την πρεσβυωπία.
Στο παρελθόν, ακόμη και μετά από μια επιτυχημένη επέμβαση καταρράκτη, πολλοί ασθενείς συνέχιζαν να χρειάζονται γυαλιά για όλες τις αποστάσεις για να διορθώσουν τον αστιγματισμό τους.
Σήμερα, αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο.
Οι τορικοί ενδοφακοί έχουν σχεδιαστεί ώστε να διορθώνουν τον προϋπάρχοντα αστιγματισμό κατά τη διάρκεια της ίδιας της επέμβασης καταρράκτη.
Με τον τρόπο αυτό, μειώνεται σημαντικά η ανάγκη για γυαλιά μετά το χειρουργείο και αυξάνονται οι πιθανότητες να επιτευχθεί η όραση που επιθυμεί ο ασθενής.
Πώς λειτουργούν;
Σε αντίθεση με έναν συμβατικό ενδοφακό, ο τορικός ενδοφακός διαθέτει διαφορετική ισχύ σε διαφορετικούς άξονες.
Για να λειτουργήσει σωστά, πρέπει να τοποθετηθεί με μεγάλη ακρίβεια στον κατάλληλο άξονα του ματιού.
Ακόμη και μια μικρή περιστροφή μετά την επέμβαση, η οποία βέβαια δεν είναι πάντα δυνατό να αποτραπεί, μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της διόρθωσης. Για τον λόγο αυτό, η σωστή προεγχειρητική μέτρηση, η ακριβής σήμανση και η προσεκτική τοποθέτηση κατά τη διάρκεια της επέμβασης είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Αν και στο παρελθόν η σήμανση γινόταν με μαρκαδόρο προεγχειρητικά και είχε σημαντικά ποσοστά αστοχίας, πλέον χρησιμοποιούμε ψηφιακά μέσα που μας καθοδηγούν κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Σε ποιους απευθύνονται;
Οι τορικοί ενδοφακοί προτείνονται σε ασθενείς με κλινικά σημαντικό αστιγματισμό.
Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι ανάγκη από έναν τορικό ενδοφακό. Όταν όμως ο αστιγματισμός είναι αρκετά μεγάλος, η διόρθωσή του μπορεί να βελτιώσει αισθητά την ποιότητα της όρασης και να μειώσει σημαντικά την εξάρτηση από τα γυαλιά.
Μπορούν να συνδυαστούν με άλλες τεχνολογίες;
Ναι.
Η λέξη «τορικός» δεν περιγράφει έναν ξεχωριστό τύπο ενδοφακού, αλλά μια επιπλέον δυνατότητα διόρθωσης του αστιγματισμού.
Έτσι, υπάρχουν monofocal plus τορικοί, EDOF τορικοί και άλλοι τύποι τορικών ενδοφακών.
Η επιλογή εξαρτάται από το είδος του αστιγματισμού, τα χαρακτηριστικά του ματιού και τους στόχους του ασθενούς.
Η δική μας προσέγγιση
Όταν ένας ασθενής έχει σημαντικό αστιγματισμό, θεωρούμε ότι η διόρθωσή του κατά τη διάρκεια της επέμβασης αποτελεί σημαντικό μέρος του συνολικού σχεδιασμού της όρασης.
Η αφαίρεση του καταρράκτη από μόνη της δεν αρκεί πάντα για να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αν μπορούμε ταυτόχρονα να διορθώσουμε και τον αστιγματισμό, δίνουμε στον ασθενή περισσότερες πιθανότητες να απολαύσει καθαρή όραση με μικρότερη εξάρτηση από τα γυαλιά.
EDOF (Extended Depth of Focus) ενδοφακοί
Οι ενδοφακοί Extended Depth of Focus (EDOF) έχουν σχεδιαστεί για να προσφέρουν ένα μεγαλύτερο εύρος καθαρής όρασης σε σχέση με τους κλασικούς μονοεστιακούς ενδοφακούς.
Αντί να δημιουργούν πολλές ξεχωριστές εστίες, όπως οι πολυεστιακοί ενδοφακοί, επιδιώκουν να επεκτείνουν το εύρος της καθαρής όρασης, ώστε ο ασθενής να βλέπει πιο άνετα όχι μόνο μακριά, αλλά και στις ενδιάμεσες αποστάσεις και κοντινές αποστάσεις.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη άνεση σε δραστηριότητες όπως η εργασία στον υπολογιστή, η χρήση κινητού τηλεφώνου ή tablet, το μαγείρεμα και άλλες καθημερινές εργασίες.
Τι μπορούν να προσφέρουν;
Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, οι EDOF ενδοφακοί μπορούν να:
- προσφέρουν εξαιρετική όραση για μακριά
- εξαιρετική όραση στις ενδιάμεσες αποστάσεις
- ιδιαίτερα μειωμένη ανάγκη για γυαλιά στην πλειοψηφία των καθημερινών δραστηριοτήτων
Οι περισσότεροι ασθενείς που επιλέγουν EDOF φακούς χρησιμοποιούν σπάνια τα γυαλιά καθώς οι περισσότερες δραστηριότητες της καθημερινότητας μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς αυτά.
Υπάρχουν περιορισμοί;
Ναι.
Παρότι οι σύγχρονοι EDOF ενδοφακοί έχουν εξελιχθεί σημαντικά, δεν προσφέρουν όλοι το ίδιο επίπεδο κοντινής όρασης και δεν είναι κατάλληλοι για κάθε μάτι.
Επιπλέον, παθήσεις όπως το προχωρημένο γλαύκωμα ή σοβαρές παθήσεις της ωχράς κηλίδας περιορίζουν την αποτελεσματικότητα ενός EDOF ενδοφακού.
Σε ποιους ταιριάζουν;
Οι EDOF ενδοφακοί μπορεί να αποτελέσουν εξαιρετική επιλογή για ανθρώπους που:
- επιθυμούν να μειώσουν σημαντικά την εξάρτησή τους από τα γυαλιά
- χρησιμοποιούν συχνά υπολογιστή ή tablet
- έχουν υγιή μάτια χωρίς σοβαρές παθήσεις
Όπως συμβαίνει με όλους τους ενδοφακούς, η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα. Δεν υπάρχει ένας EDOF ενδοφακός που να είναι ιδανικός για όλους τους ασθενείς.
Πολυεστιακοί ενδοφακοί
Οι πολυεστιακοί ενδοφακοί σχεδιάστηκαν με στόχο να μειώσουν όσο το δυνατόν περισσότερο την ανάγκη για γυαλιά μετά την επέμβαση καταρράκτη.
Σε αντίθεση με τους μονοεστιακούς ενδοφακούς, οι οποίοι εστιάζουν κυρίως σε μία απόσταση, οι πολυεστιακοί χρησιμοποιούν έναν ιδιαίτερο οπτικό σχεδιασμό που επιτρέπει στο μάτι να εστιάζει σε περισσότερες από μία αποστάσεις.
Έτσι, πολλοί ασθενείς μπορούν να βλέπουν ικανοποιητικά μακριά, σε ενδιάμεσες αποστάσεις και κοντά, χωρίς ή με πολύ μικρότερη ανάγκη για γυαλιά.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματά τους;
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των πολυεστιακών ενδοφακών είναι η αυξημένη ανεξαρτησία από τα γυαλιά.
Για πολλούς ασθενείς αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ευκολία στην καθημερινότητα, καθώς μπορούν να εκτελούν πολλές δραστηριότητες χωρίς να αλλάζουν συνεχώς γυαλιά ή να χρειάζονται γυαλιά ανάγνωσης.
Υπάρχουν μειονεκτήματα;
Ναι, και είναι σημαντικό να συζητούνται πριν από την επέμβαση.
Επειδή οι πολυεστιακοί ενδοφακοί κατανέμουν το φως σε περισσότερες από μία εστίες, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να αντιλαμβάνονται φωτοστέφανα ή λάμψεις γύρω από τα φώτα, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες.
Οι περισσότεροι άνθρωποι προσαρμόζονται με τον χρόνο, όμως δεν συμβαίνει αυτό σε όλους.
Επιπλέον, για να αποδώσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, απαιτούν ένα οπτικό σύστημα που να είναι όσο το δυνατόν πιο υγιές. Παθήσεις του κερατοειδούς, του αμφιβληστροειδούς ή του οπτικού νεύρου μπορεί να περιορίσουν το τελικό αποτέλεσμα.
Τέλος η όραση στην ενδιάμεση απόσταση δεν είναι ιδανική, κάτι που μπορεί να απογοητεύσει κάποιους ασθενείς.
Για τον λόγο αυτό, η σωστή επιλογή των ασθενών είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Σε ποιους μπορεί να ταιριάζουν;
Οι πολυεστιακοί ενδοφακοί μπορεί να αποτελέσουν εξαιρετική επιλογή για ανθρώπους που:
- επιθυμούν τη μέγιστη δυνατή ανεξαρτησία από τα γυαλιά για το διάβασμα
- έχουν απολύτως υγιή μάτια
- κατανοούν τα πλεονεκτήματα αλλά και τους πιθανούς περιορισμούς της συγκεκριμένης τεχνολογίας
Όπως συμβαίνει με όλους τους ενδοφακούς, η τελική απόφαση λαμβάνεται μετά από αναλυτική εξέταση και συζήτηση, ώστε να επιλεγεί η τεχνολογία που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του κάθε ασθενούς.
Ποιον ενδοφακό θα επιλέγαμε για έναν δικό μας άνθρωπο;
Αυτή είναι ίσως η συχνότερη ερώτηση που δεχόμαστε στο ιατρείο.
Και είναι απολύτως λογική.
Όταν υπάρχουν τόσες διαφορετικές τεχνολογίες ενδοφακών, ο ασθενής δεν θέλει απλώς να μάθει τις διαφορές τους. Θέλει να γνωρίζει τι θα πρότεινε ο χειρουργός του αν επρόκειτο να χειρουργήσει έναν δικό του άνθρωπο.
Η απάντησή μας δεν είναι η ίδια για όλους.
Είναι όμως η ίδια η φιλοσοφία που ακολουθούμε σε κάθε ασθενή. Πάμε να την καταλάβουμε.
Πρώτα η ποιότητα της όρασης
Πιστεύουμε ότι ο βασικός στόχος της επέμβασης καταρράκτη είναι να προσφέρει στον ασθενή καθαρή, ευκρινή και αξιόπιστη όραση για πολλά χρόνια.
Η ανεξαρτησία από τα γυαλιά είναι σημαντική όπως και η προβλέψιμη συμπεριφορά του ενδοφακού στην καθημερινή ζωή.
Γιατί επιλέγουμε ως βασική μας επιλογή τους monofocal plus ενδοφακούς
Τα τελευταία χρόνια η τεχνολογία των ενδοφακών έχει εξελιχθεί σημαντικά.
Κατά τη γνώμη μας, οι σύγχρονοι monofocal plus ενδοφακοί αποτελούν μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη χειρουργική καταρράκτη.
Για τον λόγο αυτό, αποτελούν τη βασική επιλογή μας στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών.
Προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα όρασης για μακριά, ενώ παράλληλα βελτιώνουν τη λειτουργική όραση στις ενδιάμεσες και κοντινές αποστάσεις, όπου πραγματοποιείται μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων της σύγχρονης καθημερινότητας.
Για εμάς οι μονοεστιακοί ενδοφακοί παρέχονται σε πολύ συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, με σημαντικούς περιορισμούς στην όραση.
Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς λαμβάνουν τον ίδιο ενδοφακό;
Όχι.
Κάθε μάτι είναι διαφορετικό.
Αν υπάρχει σημαντικός αστιγματισμός, μπορεί να προτείνουμε έναν τορικό ενδοφακό.
Σε ασθενείς που επιθυμούν τη μέγιστη ανεξαρτησία από γυαλιά προτείνουμε έναν EDOF ενδοφακό.
Η τεχνολογία προσαρμόζεται στον ασθενή.
Η δέσμευσή μας
Στόχος μας δεν είναι να χρησιμοποιήσουμε τον πιο ακριβό ενδοφακό ούτε να προτείνουμε την πιο εντυπωσιακή τεχνολογία.
Στόχος μας είναι να επιλέξουμε τον ενδοφακό που πιστεύουμε ότι θα προσφέρει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον συγκεκριμένο άνθρωπο, με βάση τα επιστημονικά δεδομένα, την εμπειρία μας και τις ανάγκες της καθημερινής του ζωής.
Αυτή είναι η φιλοσοφία με την οποία αντιμετωπίζουμε κάθε επέμβαση καταρράκτη.
Ποιος είναι ο καλύτερος ενδοφακός;
Αν έπρεπε να επιλέξουμε μία μόνο ερώτηση που ακούμε συχνότερα στο ιατρείο, αυτή θα ήταν:
«Γιατρέ, ποιος είναι ο καλύτερος ενδοφακός;»
Η απάντηση ίσως εκπλήσσει πολλούς ασθενείς.
Δεν υπάρχει ένας ενδοφακός που να είναι ο καλύτερος για όλους.
Αν υπήρχε ένας ενδοφακός που προσέφερε την ιδανική λύση για κάθε άνθρωπο, τότε όλοι οι οφθαλμίατροι θα χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά αυτόν.
Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.
Κάθε τεχνολογία έχει σχεδιαστεί για να εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες και συνοδεύεται από συγκεκριμένα πλεονεκτήματα και περιορισμούς, αλλά και κόστος.
Για τον λόγο αυτό, ο καλύτερος ενδοφακός είναι εκείνος που ταιριάζει καλύτερα στο συγκεκριμένο μάτι και στον τρόπο ζωής του συγκεκριμένου ανθρώπου.
Τέσσερις άνθρωποι – τέσσερις διαφορετικές επιλογές
Ας δούμε μερικά παραδείγματα.
Παράδειγμα 1
Ένας ασθενής με συνυπάρχουσα μείωση όρασης λόγω ηλικιακής εκφύλισης ωχράς κηλίδας που θέλει να προσπαθήσουμε όσο το δυνατό περισσότερο να κρατήσει το δίπλωμα οδήγησης του.
Για αυτόν, η καλύτερη δυνατή ποιότητα μακρινής όρασης είναι σημαντικότερη από την πλήρη ανεξαρτησία από τα γυαλιά, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι και αδύνατη λόγω της πάθησης που υπάρχει.
Η επιλογή του ενδοφακού θα πρέπει να αντικατοπτρίζει αυτές τις ανάγκες, και θα είναι απλός μονοεστιακός φακός.
Παράδειγμα 2
Μία συνταξιούχος κυρία που δεν οδηγεί συχνά και θέλει να απολαμβάνει την καθημερινότητά της χωρίς γυαλιά.
Για εκείνη, η άνετη ενδιάμεση όραση είναι πιο σημαντική ακόμα και από τη μακρινή όραση.
Η επιλογή του ενδοφακού θα πρέπει να αντικατοπτρίζει αυτές τις ανάγκες, και θα είναι μονοεστιακός plus φακός.
Παράδειγμα 3
Ένας συνταξιούχος που θέλει να βγαίνει έξω με τους φίλους του, να διαβάζει εφημερίδα και να βλέπει τηλεόραση.
Η επιλογή του ενδοφακού θα πρέπει να αντικατοπτρίζει αυτές τις ανάγκες, και θα είναι μονοεστιακός plus φακός.
Παράδειγμα 4
Ένας πολύ δραστήριος άνθρωπος που θέλει να έχει την μεγαλύτερη δυνατή απαλλαγή από γυαλιά χωρίς να δυσκολευτεί στην προσαρμογή της νέας του όρασης μετεγχειρητικά.
Η επιλογή του ενδοφακού θα πρέπει να αντικατοπτρίζει αυτές τις ανάγκες, και θα είναι EDOF φακός.
Παράδειγμα 4
Ένας ασθενής έχει σημαντικό αστιγματισμό.
Ακόμη και ο καλύτερος ενδοφακός δεν θα προσφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα αν ο αστιγματισμός δεν ληφθεί υπόψη στον χειρουργικό σχεδιασμό.
Σε αυτή την περίπτωση, η επιλογή ενός τορικού ενδοφακού μπορεί να κάνει μεγαλύτερη διαφορά από την επιλογή ανάμεσα σε δύο διαφορετικές τεχνολογίες.
Η σωστή ερώτηση δεν είναι «ποιος είναι ο καλύτερος;»
Η εμπειρία μας μάς έχει δείξει ότι η πιο χρήσιμη ερώτηση δεν είναι:
«Ποιος είναι ο καλύτερος ενδοφακός;»
Αλλά:
«Ποιος είναι ο καταλληλότερος ενδοφακός για εμένα;»
Αυτή είναι και η ερώτηση που προσπαθούμε να απαντήσουμε σε κάθε προεγχειρητική αξιολόγηση.
Συνδυάζουμε τις μετρήσεις του ματιού, την υγεία του αμφιβληστροειδούς και του οπτικού νεύρου, τον αστιγματισμό, τον τρόπο ζωής και τις προσωπικές ανάγκες του ασθενούς, ώστε να προτείνουμε την επιλογή που πιστεύουμε ότι θα προσφέρει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τα επόμενα χρόνια.
Η επιλογή του κατάλληλου ενδοφακού δεν είναι θέμα τύχης ούτε θέμα μάρκετινγκ. Είναι αποτέλεσμα προσεκτικής αξιολόγησης, επιστημονικής γνώσης και εξατομικευμένης προσέγγισης.
Πιστεύουμε ότι κάθε ασθενής αξίζει την καλύτερη τεχνολογία που είναι πραγματικά κατάλληλη για το μάτι του. Γι’ αυτό η επιλογή του ενδοφακού δεν είναι ποτέ μια τυπική διαδικασία, αλλά μια εξατομικευμένη απόφαση που λαμβάνεται με γνώμονα την ποιότητα της όρασης για πολλά χρόνια μετά την επέμβαση.